حسين مير حيدر

124

معارف گياهى ( فارسى )

و ميوهء قره‌قاط سياه ( Bilberry ) مىباشد . گونهء هم خانوادهء اين گياه در امريكاى شمالى به نام Blueberry مىباشد كه ميوه تازهء آن در بازار عرضه و مصرف مىشود . از نظر خواص دارويى اين گياه امريكايى با Bilberry تفاوت فاحش دارد زيرا فاقد مواد عامل مؤثر دارويى Bilberry مىباشد و خواصى كه در مورد قره‌قاط سياه براى درمان ناراحتيهاى چشم ذكر شد فقط اختصاص به Bilberry دارد . توضيح مختصرى دربارهء نحوهء اثر آنتو سيانوزيدها در كنترل اختلالات بينايى شبكيه چشم داراى تعداد زيادى سلولهاى حساس به نور است كه به آنها گيرنده « 1 » گفته مىشود . همين‌كه نور از مردمك چشم گذر نموده و داخل چشم شد با اين گيرنده‌ها برخورد مىنمايد . در گيرنده‌ها مادهء شيميايى رنگينى به نام ارغوانى بينايى « 2 » وجود دارد كه از پروتئين و ويتامين A تشكيل شده است . هر وقت كه چشم به روشنايى و نور متوجه مىشود اين لكه ارغوانى ابتدا به زرد و سپس به لكه سفيد تبديل مىشود و ويتامين A ى موجود در آن از بين مىرود و همين‌كه نور موجب تجزيه ارغوانى بينايى شد فرمان ديد از طريق اعصاب بينايى به مغز منتقل مىشود و انسان مىبيند ، بنابراين ارغوانى بينايى از اركان اساسى ديد محسوب مىشود . به محض اينكه ارغوانى ديد در اثر نور تجزيه شد خاصيت حساسيت تصويرگيرى چشم كاهش مىيابد و معمولا برگشت اين فرآيند يعنى برگشت ميزان حساسيت تصويرگيرى چشم به حال عادى خيلى آهسته انجام مىگيرد و مدتى طول مىكشد . در اينجاست كه نقش مواد آنتو سيانوزيدها روشن مىشود . خوردن آنتو سيانوزيد موجب تسريع برگشت ديد چشم به حالت عادى و تقويت ديد مىشود . يك مادهء طبيعى مفيد ديگرى نيز كه براى تقويت بينايى مؤثر است پرو ويتامين A « 3 »

--> ( 1 ) . Receptor ( 2 ) . Visual purple ( 3 ) . Provitamin A